EPC-controle wordt strenger: zo zorgt u dat uw energielabel klopt (en waarom dat u geld bespaart)

De controle op het energieprestatiecertificaat (EPC) is de voorbije twee jaar fors verstrengd. Het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) screent sinds 2025 elk ingediend EPC digitaal, deelt recordaantallen boetes uit en schorst meer energiedeskundigen dan ooit. Voor wie eerlijk verkoopt of koopt, is dat goed nieuws: uw energielabel wordt betrouwbaarder. Toch beslist één ding of uw label ook echt klopt, en dat ligt in uw eigen handen: de bewijsstukken die u aan de energiedeskundige aanlevert.

In dit artikel leggen we uit wat er verandert, waarom een juist label u geld bespaart, en welke documenten u best klaarlegt voordat de energiedeskundige langskomt.

VEKA controleert nu elk EPC digitaal

Waar EPC-controle vroeger vooral steekproefsgewijs gebeurde, screent VEKA sinds 2025 élk ingediend certificaat automatisch. Een nieuw afwijkingsdetectiesysteem zoekt via datamining en data-analyse naar mogelijke fouten en onregelmatigheden, nog vóór er een klacht binnenkomt. Verdachte patronen komen zo bovendrijven en worden vervolgens door een inspecteur onder de loep genomen.

Het aantal inspecteurs werd daarvoor verdubbeld, van vijf naar tien. De cijfers laten meteen het effect zien. In 2024 inspecteerde VEKA 2.207 wooneenheden en 459 energiedeskundigen. Dat leidde tot 126 boetes, tegenover 45 in 2022. Het aantal geschorste deskundigen sprong van 3 in 2023 naar 26 in 2024. En de trend zette door: in de eerste vier maanden van 2025 werden al ongeveer 36 deskundigen geschorst, bijna de helft méér dan in heel 2024.

Ook het prijskaartje van een fout wordt zwaarder. De gemiddelde boete steeg naar 929 euro in 2024, een toename van 57% tegenover 592 euro in 2023. Een energiedeskundige riskeert per foutief EPC een boete van 500 tot 5.000 euro.

Een fout label kost de koper dubbel geld

Waarom is die strengere aanpak goed nieuws? Omdat een onterecht gunstig label niet neutraal is: het kost iemand geld. Vlaams minister van Energie Melissa Depraetere vatte het scherp samen: "Als een EPC-label onterecht gunstiger is, betaal je meer voor de woning en daarna nog eens meer voor energie."

De koper betaalt dus twee keer. Eerst een te hoge prijs voor een woning die energetisch slechter presteert dan het label doet uitschijnen. En daarna, jaar na jaar, hogere energiefacturen dan verwacht. Voor de verkoper werkt het omgekeerd: een te rooskleurig label dat achteraf niet klopt, kan aanleiding geven tot betwistingen en juridische discussies.

Een correct EPC beschermt met andere woorden beide partijen. Het is geen formaliteit die u zo hoog mogelijk wil krijgen, maar een eerlijke momentopname waar koper én verkoper op kunnen bouwen.

Uw bewijsstukken maken uw label

En hier komt het cruciale punt: de energiedeskundige mag een gunstige waarde alleen inrekenen als er bewijs voor is. Ziet de deskundige een geïsoleerde muur maar ontbreekt de factuur of technische fiche, dan moet die in veel gevallen uitgaan van een ongunstige, forfaitaire waarde.

Dat verschil is niet klein. Het onderscheid tussen "isolatie aanwezig met bewijs" en "onbekend" kan het eindresultaat gevoelig verhogen — soms genoeg om het label een volledige klasse te doen zakken. Dezelfde woning kan dus een slechter label krijgen, niet omdat ze slechter geïsoleerd is, maar puur omdat het bewijs ontbrak op het moment van de opmaak.

Goed voorbereiden loont dus letterlijk. Wie zijn documenten op orde heeft, krijgt een label dat de werkelijke toestand van de woning weergeeft, en dat ook een controle van VEKA moeiteloos doorstaat.

Welke documenten legt u best klaar?

Verzamel vóór de plaatsbezoek alles wat een gunstige eigenschap kan aantonen. Denk aan:

• Facturen van isolatiewerken (muur-, dak-, vloer- of spouwisolatie), met vermelding van dikte en materiaal.
• Technische fiches van beglazing en ramen, zodat hoogrendementsbeglazing correct wordt ingerekend.
• Technische fiches van uw verwarmingsinstallatie, warmtepomp of zonneboiler, met de rendementswaarden zoals COP of SCOP voor een warmtepomp.
• Documenten van zonnepanelen: keuringsverslag, factuur en het vermogen (kWp).
• Ondertekende en gedateerde plannen van verbouwingen of nieuwbouw.
• Eerdere EPC's, EPB-aangiftes of de ventilatieprestatie, als die beschikbaar zijn.

Hebt u een document niet meer? Vraag het gerust op bij uw aannemer, installateur of architect. Een tijdig opgevraagde factuur kan het verschil maken tussen een label C en een label D.

De lat voor energiedeskundigen gaat omhoog

De verstrenging beperkt zich niet tot controles achteraf. Ook de kwaliteitseisen voor de deskundigen zelf worden opgetrokken. Energiedeskundigen type A die al langer dan vijf jaar erkend zijn, moeten uiterlijk tegen 1 juli 2026 slagen voor een vijfjaarlijks centraal examen van VEKA. Wie niet slaagt, verliest zijn erkenning.

Dat periodieke examen toetst onder meer het nieuwe inspectieprotocol en de meest gemaakte fouten uit de kwaliteitscontroles. Voor u als eigenaar betekent het vooral extra zekerheid: het label wordt opgemaakt door deskundigen die aantoonbaar mee zijn met de actuele methodiek.

Wat een correct label financieel betekent

Dat een juist label loont, blijkt ook uit de markt. Volgens een Immoweb-studie over de periode april 2025 tot april 2026 loopt het prijsverschil tussen een woning met label A en een woning met label F in Vlaanderen op tot ongeveer 93.000 euro voor huizen en 64.000 euro voor appartementen.

Ook de Vastgoedbarometer 2025 bevestigt dat het energielabel steeds sterker de waarde en verkoopbaarheid bepaalt: een woning met label F kost gemiddeld zo'n 13,5% minder dan de referentieprijs. Een label dat één klasse te laag ligt door een ontbrekend bewijsstuk, kan een verkoper in West-Vlaanderen dus duizenden euro's kosten. En een label dat onterecht te hoog ligt, komt vroeg of laat als een boemerang terug.

Een correct en controlebestendig EPC met CertifyHomes

Een betrouwbaar EPC is geen kwestie van geluk, maar van voorbereiding en vakkennis. Als erkend keuringsbureau in Oostkamp maakt CertifyHomes uw EPC op volgens het actuele inspectieprotocol van VEKA. We vertellen u vooraf welke documenten uw label kunnen verbeteren, rekenen enkel gunstige waarden in waarvoor bewijs bestaat, en zorgen zo voor een label dat klopt én een controle doorstaat.

Werkt u aan de verkoop of verhuur van een woning in Oostkamp, Brugge, aan de kust of elders in West-Vlaanderen? Bekijk onze EPC-dienstverlening of neem contact op voor een vrijblijvende offerte. Wij komen bij u langs, met oog voor detail en een correct resultaat.